مسئله وحدت، از آن دست مفاهیمی است که در عین برخورداری از اهمیت فراوان، اگر بهدرستی تبیین نشود، میتواند محل برداشتهای متفاوت و حتی متناقض قرار گیرد. ازاینرو، نخست باید روشن شود که مقصود از «وحدت امت اسلامی» چیست، وحدت بر چه مبنایی شکل میگیرد و مرز آن با چشمپوشی از اصول و حقایق اعتقادی کجاست؟
اهمیت این بحث تنها به یک مسئله تاریخی یا نظری محدود نمیشود. جامعه اسلامی در طول تاریخ همواره با مسئله اختلاف، تفرقه، حفظ هویت اعتقادی و چگونگی تعامل میان پیروان مذاهب مختلف روبهرو بوده است و امروز نیز بیش از هر زمان دیگری، نیازمند فهمی دقیق و واقعبینانه از مفهوم وحدت است.
وحدت اسلامی نه به معنای نادیده گرفتن تفاوتهاست و نه به معنای کنار گذاشتن اصول و باورهایی که هر مکتب بر اساس آنها هویت خود را تعریف میکند. در مقابل، وحدت زمانی میتواند به یک حقیقت اجتماعی و تمدنی تبدیل شود که مبنای آن بهدرستی شناخته شود و نسبت آن با حقیقت، اعتقادات و مصالح امت اسلامی روشن باشد.